January 19, 2026

Woning splitsen en transformeren in 2026: regels, kansen en waarde

Woning splitsen en transformeren in 2026: regels, kansen en waarde

Splitsen en transformeren van woningen is in 2026 relevanter dan ooit. De druk op de woningmarkt blijft hoog en nieuwbouw alleen is niet genoeg om aan de vraag te voldoen. Gelukkig zijn er veel redenen waarom het juist nu aantrekkelijk is om bestaande panden op te delen of van functie te veranderen. De vijf belangrijkste voordelen:

  1. Lagere overdrachtsbelasting – Voor woningen die niet als hoofdverblijf worden gebruikt daalt het tarief naar 8%, waardoor investeringen direct financieel aantrekkelijker worden.

  2. Waarde stijging van panden – Door panden op te splitsen in meerdere zelfstandige woningen of functies, stijgt de waarde per m² en is het rendement hoger. Daarnaast blijven panden naar verwachting in 2026 in waarde stijgen.

  3. Soepeler gemeentelijk beleid – Steeds meer steden en gemeenten stimuleren woningvorming binnen bestaande bebouwing en hanteren flexibele regels voor splitsing en transformatie.

  4. Beschikbare subsidies – Provincies zoals Gelderland bieden subsidies voor het beter benutten van bestaande woningvoorraad, waarmee je de investeringskosten kunt drukken.

  5. Maximaal rendement via kadastrale splitsing – Door woningen juridisch zelfstandig te maken, kan elke eenheid afzonderlijk worden verkocht of gefinancierd, zonder dat het lang in Box 3 blijft.

In deze blog nemen we je stap voor stap mee door het proces van splitsen en transformeren, laten we zien hoe je deze voordelen benut en welke aandachtspunten je moet kennen om het maximale rendement uit je pand te halen.

Waarom splitsen en transformeren in 2026 centraal staan in beleid

De landelijke woningvraag verschuift steeds duidelijker richting inbreiding (het bouwen binnen bestaande bebouwing). Volgens de Rijksoverheid moet een groot deel van de nieuwe woningen worden gerealiseerd binnen de bestaande gebouwde omgeving. Dit beleid zie je terug in woondeals, provinciale programma’s en gemeentelijke visies.

Belangrijke redenen waarom splitsen en transformeren zo’n grote rol spelen:

  • Het woningtekort blijft structureel hoog
  • Bouwlocaties voor nieuwbouw zijn schaars
  • Infrastructuur en voorzieningen zijn al aanwezig
  • Snellere realisatie dan volledige nieuwbouw

Transformeren betekent hierbij vaak het wijzigen van de functie van een gebouw. Denk aan kantoren, winkels, zorgvastgoed of grote eengezinswoningen die worden omgezet naar meerdere woningen. In combinatie met splitsen ontstaat zo extra woonruimte, zonder extra grondgebruik.

Veel gemeenten juichen dit steeds vaker toe, mits de kwaliteit en leefbaarheid behouden blijven. Dat betekent wel dat plannen goed onderbouwd moeten zijn, zowel ruimtelijk als bouwkundig.

Vergunningen, Omgevingswet en verschillen per gemeente

Sinds de invoering van de Omgevingswet is het vergunningstelsel eenvoudiger opgezet, maar inhoudelijk complexer geworden. Gemeenten hebben meer beleidsvrijheid gekregen en dat merk je direct bij woningvorming en transformeren.

Wanneer is een vergunning nodig?

In vrijwel alle gevallen geldt:

  • Splitsen van een woning vereist een omgevingsvergunning
  • Transformeren van een functie is vergunningplichtig
  • Ook interne splitsingen zijn vergunningplichtig

Daarnaast hanteren gemeenten vaak aanvullende beleidsregels, zoals een splitsing verordening of paraplubestemmingsplannen.

Wanneer je wilt splitsen willen wij altijd aanraden om een goed haalbaarheidsonderzoek uit te laten voeren zodat je vroeg in het proces al weet wat je mogelijk te wachten staat.

Minimale oppervlakte per woning

Een belangrijk struikelblok blijft de minimale gebruiksoppervlakte van de nieuw te realiseren woningen en het minimale oppervlak van de bestaande woning. Deze verschilt per gemeente en soms zelfs per wijk. Veelvoorkomende eisen in 2026 zijn:

  • 18 to 30 m² per zelfstandige woning in sterk stedelijke gebieden
  • 40 tot 50 m² in grote steden
  • 50 tot 70 m² in middelgrote gemeenten

Om er zeker van te zijn wat er voor jouw woning geldt, kan je altijd een expert de lokale beleidsregels laten controleren.

Bij transformeren gelden vaak aanvullende eisen, omdat het oorspronkelijke gebouw niet altijd als woning is ontworpen. Denk aan plafondhoogtes, geluidsoverdracht, isolatie en brandveiligheid volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving.

Waardestijging door splitsen en transformeren

Een van de grootste drijfveren achter splitsen en transformeren is de waardestijging. In de praktijk zien we dat meerdere kleinere woningen vaak meer opleveren dan één grote woning. Zeker in stedelijke gebieden met veel vraag naar compacte woningen.

Factoren die bijdragen aan waardevermeerdering:

  • Meerdere zelfstandige adressen
    Elke zelfstandige woning heeft een eigen economische waarde. Twee of drie kleinere woningen zijn gezamenlijk vaak meer waard dan één grote woning.
  • Hogere prijs per m² bij compacte woningen
    Kleine woningen worden relatief duurder per vierkante meter verkocht of verhuurd, doordat ze beter aansluiten bij de vraag van starters, alleenstaanden en kleinere huishoudens.
  • Grotere verhuur- en verkoopbaarheid
    Compacte woningen zijn sneller verhuurbaar en eenvoudiger te verkopen, zeker in stedelijke gebieden en goed bereikbare regio’s.
  • Risicospreiding bij verhuur
    Meerdere huurders betekent minder risico. Valt één woning tijdelijk weg, dan blijven de overige inkomsten doorlopen.

Belangrijk is wel dat de kwaliteit klopt. Slecht uitgevoerde splitsingen worden steeds sneller afgestraft door gemeentes. Juist daarom is een integrale aanpak nodig, waarin ontwerp, regelgeving en marktkennis samenkomen.

Overdrachtsbelasting en fiscale boxen bij splitsen en transformeren in 2026

Bij het splitsen en transformeren van vastgoed speelt de overdrachtsbelasting in 2026 een steeds grotere rol. De overheid stuurt nadrukkelijk op het toevoegen van woningen binnen de bestaande bebouwing. Om dat te stimuleren is het overdrachtsbelastingtarief voor woningen die niet als hoofdverblijf worden gebruikt verlaagd.

Volgens de huidige regels geldt in 2026 een overdrachtsbelasting van 8% i.p.v. 10.4% voor woningen die niet zelf worden bewoond, zoals bij verhuur, belegging of verkoop na splitsing. Dit is een duidelijke verlaging ten opzichte van het eerdere hogere tarief en maakt woningvorming en transformatie financieel beter haalbaar. Het lage tarief van 2% blijft van toepassing wanneer een woning als hoofdverblijf wordt aangekocht.

Belangrijk is dat dit lagere tarief niet automatisch geldt voor elke aankoop. De functie van het vastgoed, het daadwerkelijke gebruik en het moment waarop wordt gesplitst of getransformeerd zijn bepalend bij de fiscale beoordeling.

In hoofdlijnen geldt in 2026:

  • Box 1 bij eigen bewoning
  • Box 3 bij particuliere verhuur of belegging
  • Box 2 wanneer vastgoed wordt aangehouden via een BV-structuur

Het moment van handelen is hierbij cruciaal. Splitsen vóór aankoop, tijdens het bezit of pas bij verkoop kan leiden tot verschillende fiscale uitkomsten en tarieven. Ook het transformeren van niet-woonruimte, zoals kantoren of winkels, naar woningen kan invloed hebben op de overdrachtsbelasting en boxindeling.

Omdat regelgeving en fiscale kaders blijven doorontwikkelen, is vooraf goed inzicht essentieel. Met de juiste timing en structuur kan het verschil ontstaan tussen een zwaar belast project en een fiscaal gezonde investering die toekomstbestendig is.

Waarom kadastraal splitsen in 2026 extra interessant is

Kadastraal splitsen gaat verder dan alleen het bouwkundig opdelen van een pand. Bij kadastrale splitsing krijgt iedere woning een eigen juridisch perceel en adres, waardoor elke eenheid zelfstandig kan functioneren. Dit opent de deur naar strategische keuzes waarmee je het rendement maximaliseert.

De belangrijkste voordelen op een rij:

  • Losse verkoop per woning
    Door iedere woning afzonderlijk te verkopen, realiseer je direct rendement per eenheid. Dit voorkomt dat je langdurig vastgoed aanhoudt en met vermogensheffing in Box 3 te maken krijgt.
  • Maximaal rendement bij verkoop
    Compacte, zelfstandige woningen leveren vaak een hogere prijs per m² op. Door kadastraal te splitsen kun je deze waarde ook daadwerkelijk verzilveren, in plaats van vast te zitten aan één totale verkoop.
  • Onafhankelijke financiering per woning
    Banken financieren zelfstandige woningen makkelijker en tegen gunstigere voorwaarden dan ongesplitste panden. Dit vergroot de financierbaarheid en flexibiliteit.
  • Heldere eigendomsstructuur
    Elke woning heeft een eigen kadastraal nummer. Dat geeft duidelijkheid richting kopers, financiers en de Belastingdienst.

Juist bij transformeren, bijvoorbeeld van kantoor of winkel naar woningen, is kadastrale splitsing vaak de sleutel tot het hoogste financiële resultaat. In 2026 kijken banken en investeerders hier steeds positiever naar, mits het traject juridisch, bouwkundig en planologisch correct is ingericht.

Een belangrijk bijkomend voordeel is fiscaal. Door na splitsing gericht te verkopen, wordt voorkomen dat het vastgoed langdurig in Box 3 terechtkomt. Daarmee voorkom je jaarlijkse belastingdruk op vermogen en verschuift de focus naar waardecreatie in plaats van belastingoptimalisatie achteraf.

Niet elke gemeente werkt automatisch mee aan kadastrale splitsing. Een goede ruimtelijke onderbouwing, heldere plannen en tijdige afstemming met de gemeente zijn daarom essentieel. Wie dit zorgvuldig aanpakt, combineert maatschappelijke meerwaarde met maximale financiële ruimte.


Provinciale subsidies: voorbeeld Gelderland en andere regio’s

Een van de sterke trends in 2026 is dat provincies in Nederland actief investeren in het beter benutten van bestaande gebouwen. Eén van de meest concrete voorbeelden is de regeling in de provincie Gelderland.

Subsidie ‘Beter benutten van de bestaande voorraad’ (Gelderland)

De provincie Gelderland kent een subsidieprogramma dat specifiek is gericht op:

  • Splitsen en transformeren van bestaande gebouwen
  • Het creëren van nieuwe woningen binnen de bestaande voorraad
  • Het stimuleren van duurzame woonvormen

Uniek aan deze regeling is dat het niet alleen de voorbereidende fase ondersteunt, zoals haalbaarheidsonderzoeken en ontwerpkosten, maar ook een deel van de uitvoeringskosten kan dekken. Hierdoor wordt het financieel aantrekkelijker om daadwerkelijk tot realisatie van woningen te komen.

De subsidie richt zich op projecten die maatschappelijke meerwaarde opleveren, zoals:

  • Het toevoegen van woonruimte in stedelijke kernen
  • Het transformeren van leegstaande kantoren of winkels
  • Het revitaliseren van bestaand vastgoed met meerdere zelfstandige woningen

Landelijke trend

Hoewel elke provincie zijn eigen regeling heeft, zie je een duidelijke landelijke beweging richting woningvorming binnen bestaande muren. Provincies zoals Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Overijssel ontwikkelen vergelijkbare steunpakketten. Naar verwachting zullen steeds meer provincies in 2026 volgen, omdat woningtekort en verduurzaming hoog op de politieke agenda staan.

Voor wie wil splitsen of transformeren is dit een uitgelezen kans: door subsidie, lagere overdrachtsbelasting en een stijgende vraag naar compacte woningen, wordt het rendabeler om bestaande panden optimaal te benutten.

Conclusie

Woning splitsen en transformeren in 2026 biedt grote kansen voor wie vooruit kijkt. De combinatie van blijvende woningvraag, beleidsruimte en waardestijging maakt het een aantrekkelijk traject. Tegelijk vraagt het om kennis van regelgeving, bouwkundige eisen en fiscale gevolgen.

Wie dit proces zorgvuldig aanpakt, haalt meer uit bestaande gebouwen én draagt bij aan oplossingen voor het woningtekort. Met de juiste begeleiding wordt complexiteit overzichtelijk en ontstaat er ruimte om slimme keuzes te maken.


Elke situatie is uniek, dus voordat je stappen gaat nemen wordt er geadvsieerd om je goed te laten informeren over de mogelijkheden.
Plan rechts onder een afspraak zodat we je gratis persoonlijk advies kunnen geven. Met ons specialisme op dit gebied helpen we je graag verder.

Externe links

·       Gemeente Gelderland https://www.gelderland.nl/subsidies/beter-benutten-van-de-bestaande-voorraad

·       BBL (bouwregels): https://wetten.overheid.nl/  

·       Belastingsdienst https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/prive/woning/overdrachtsbelasting

·       Buro Contrast https://www.burocontrast.nl/blog-posts/woning-splitsen-en-woningvorming-206t8

·       Rijksoverheid https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/volkshuisvesting/nieuwe-woningen

Disclaimer :Deze blog is geschreven op basis van informatie die beschikbaar was op het moment van publicatie. Neem altijd contact op met een expert om jouw specifieke situatie te laten beoordelen.